Thời gian gần đây, nông dân trên địa bàn xã Tóc Tiên (huyện Tân Thành - Bà Rịa Vũng Tàu) rất lo lắng vì nhãn xuồng cơm vàng gần đến vụ thu hoạch bị rụng trái hàng loạt. Nhiều nhà vườn cho biết, sản lượng nhãn thu hoạch giảm gần 40%.

Có hơn chục năm trồng nhãn xuồng cơm vàng, kỹ thuật, kinh nghiệm “thuộc như lòng bàn tay” nhưng ông Hà Văn Định, nhà ở ấp 3 cũng hết sức hoang mang vì không hiểu lý do tại sao vườn nhãn đồng loạt rụng trái. Từ năm 2005, theo hướng dẫn của Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam bộ, ông Định đã chuyển sang trồng nhãn VietGAP. Toàn bộ diện tích 1,7 ha với 600 cây nhãn được chăm sóc theo quy trình trồng nhãn VietGAP hết sức kỹ lưỡng. Mấy năm qua, năm nào sản lượng vườn nhãn của gia đình ông Định cũng đạt khoảng 10 tấn/vụ. “Thế nhưng không hiểu vì sao vài năm trở lại đây, cũng làm đúng quy trình chăm sóc theo hướng dẫn của Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam bộ, vậy mà năng suất nhãn giảm hẳn vì cứ gần đến vụ thu hoạch, trái nhãn bị nổi đốm, thối và rụng hàng loạt. Mấy bữa nay, cả gia đình tôi thay nhau nhặt nhãn rụng. Riêng vụ nhãn năm nay thiệt hại nhiều nhất, khoảng 40%, sản lượng chỉ đạt chừng 6 tấn”, ông Hà Văn Định nói.

Theo nhận định của một số nông dân trồng nhãn, nguyên nhân là do thời tiết năm nay bất ổn, độ ẩm cao khiến cho nhãn giảm năng suất. “Tuy nhiên, hiện tượng nhãn xuồng bị nhiễm bệnh xuất hiện từ 2 năm trở lại đây và chỉ có diện tích nhãn xuồng gần khu vực bãi rác Tóc Tiên bị nhiễm bệnh. Qua theo dõi, chúng tôi thấy khi vườn nhãn trổ bông đã có rất nhiều con nhặng xanh bay về, bám đầy trên hoa. Không biết có phải những con nhặng xanh này là nguyên nhân làm lây lan mầm bệnh hay không”, ông Định cho biết thêm.

Nổi tiếng về kỹ thuật trồng nhãn xuồng cơm vàng ghép từ giống long nhãn cho năng suất cao, chất lượng tốt, nhưng năm nay vườn nhãn của gia đình ông Trần Xuân Dự, nhà ở ấp 1 cũng bị thối trái. Đến nay, cũng như nhiều hộ nông dân trồng nhãn trong vùng, ông vẫn chưa tìm ra thuốc đặc trị để phòng bệnh đốm, rụng trái của cây nhãn xuồng cơm vàng. “Chúng tôi rất mong cơ quan chức năng vào cuộc, tìm hiểu nguyên nhân và có phương pháp phòng trừ để kịp thời “cứu” các vườn nhãn. Bởi vì, mỗi năm chỉ làm được 1 vụ, nhãn bị nhiễm bệnh, giảm năng suất làm cho thu nhập của bà con nông dân cũng bị giảm”, ông Dự nói.

Theo ông Đậu Đình Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tóc Tiên, có khoảng 4ha diện tích trồng nhãn xuồng rụng trái hàng loạt. Trong đó, thiệt hại nhiều nhất chủ yếu là diện tích trồng nhãn của các hộ dân thuộc ấp 3. “Hiện các cơ quan chức năng như Trạm Bảo vệ thực vật huyện Tân Thành, Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả Miền Đông Nam bộ đã phối hợp với chính quyền địa phương xuống vườn khảo sát để tìm ra nguyên nhân gây bệnh. Theo đánh giá nguyên nhân ban đầu cho thấy, hiện tượng gây ra thối trái chủ yếu là do hai loại nấm Fusarium solani và nấm Phytophthora. Các loại nấm này thường phát triển nhiều trong điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao, vườn cây rậm rạp và vệ sinh kém”, ông Đậu Đình Trung cho hay.

Xã Tóc Tiên là địa phương được tỉnh quy hoạch vùng sản sản xuất chuyên canh các loại cây quả như mãng cầu ta, nhãn xuồng cơm vàng. Được biết, trên địa bàn xã hiện có 35 ha nhãn xuồng cơm vàng. Đây cũng là loại cây chủ lực giúp bà con nông dân nâng cao thu nhập, thoát nghèo và làm giàu chính đáng. “Hiện chính quyền địa phương cũng như bà con nông dân rất mong các cơ quan chức năng sớm đưa ra kết luận, có biện pháp trị bệnh cho nhãn xuồng hiệu quả để bà con nông dân yên tâm và có kế hoạch mở rộng diện tích”, ông Đâu Đình Trung nói.

Các cơ quan chức năng cũng đưa ra khuyến cáo, bà con nông dân nên thường xuyên vệ sinh vườn, cắt tỉa vườn thông thoáng, dùng cây chống đỡ các chùm nhãn thấp, hạn chế tiếp xúc với mặt đất. Đồng thời, phải có hệ thống thoát nước để tránh cho cây bị ngập úng; thu gom và tiêu hủy để tránh bệnh lây lan…