Niên vụ cà phê 2013-2014 đang bắt đầu bước vào giai đoạn thu hoạch, nhưng người trồng cà phê ở huyện Chư Sê (Gia Lai) đang như ngồi trên đống lửa bởi hiện tượng tét nhân, rụng quả mọc mầm khắp các vườn cây… gây thiệt hại nặng cho bà con.

Theo dự báo của người dân và chính quyền địa phương năng suất, sản lượng cà phê năm nay sẽ giảm mạnh so với những năm trước đây bởi hiện tượng thất thường của thời tiết.

Khóc… vì thời tiết

Diện tích cà phê trên địa bàn huyện Chư Sê chỉ khoảng 9.000 ha, nhưng chưa khi nào người trồng cà phê lại thấy những hiện tượng bất thường xảy ra trong niên vụ này. Quả cà phê đã chín đỏ đến thời kỳ thu hoạch nhưng mưa kéo dài gần 3 tháng nay, khiến người dân không thể thu hoạch được gây thiệt hại nặng nề.

Nhìn những cành cà phê trĩu quả xanh, chín xen kẽ nhau của người dân trong xã, có những cành quả chín rụng xuống gốc nảy mầm mới. Anh Nguyễn Công Thảo- Phó Bí thư Đảng ủy xã Al Bal ngậm ngùi nói: Chưa có năm nào thời tiết mưa kéo dài như năm nay. Mưa liên tục khiến người dân trong xã gặp rất nhiều khó khăn trong việc thu hoạch cà phê gây thiệt hại nặng nề, gia đình mình cũng nằm trong số đó.

Toàn xã hiện có 902 ha cà phê đang trong giai đoạn kinh doanh, hiện nay nhiều vườn quả chín nhiều đến nỗi rụng xuống đất nảy mầm mới nhưng cũng đành bất lực. Đây là một trong những nỗi lo lớn nhất hiện nay của người trồng cà phê trong xã, nếu thời tiết cứ tiếp tục kéo dài như thế này sẽ làm thiệt hại tăng thêm. Vì có hái về nhà rồi cũng không thể phơi được.

Hiện tại 100% vườn cà phê ở đây đều bị rụng trái chín chiếm tỷ lệ 20% (tổng vườn). Những quả chín sớm bị nứt nẻ rồi rụng xuống đất. Dù người trồng cà phê xã Al Bal là một trong những vùng có kỹ thuật thâm canh cây cà phê rất tốt nhờ được tham gia dự án sản xuất cà phê bền vững giai đoạn 2007-2012.

Với tình hình thời tiết này năng suất, sản lượng cà phê năm nay sẽ giảm so với những năm trước đây khoảng 20-30%. Trong thời điểm này người trồng cà phê đang gặp rất nhiều khó khăn và bất lợi.

Khác với người dân xã Al Bal, nhiều hộ dân xã Dun đã hái mang được cà phê về sân phơi rồi, nhưng cũng đành cam chịu thiệt hại. Đang phơi lại cà phê trong sân, anh Nguyễn Quế Thơm- thôn GreoSết- xã Dun cũng không khỏi chạnh lòng: Thông thường những quả cà phê chín sớm được gia đình hái về phơi. Tuy nhiên, năm nay lại không được may mắn như vậy, dù vườn được mùa nhưng mưa quá khiến quả chín bị nứt vỏ rụng xuống gốc.

Bây giờ cũng đành bó tay có hái về nhà rồi cũng như trên cây vì không thể phơi được. Khó khăn lớn nhất hiện nay là có rất ít hoặc không có cơ sở thu mua cà phê tươi như trước nữa. Vì vậy, người dân cũng không dám hái về nhà vì không phơi được.

Thiệt hại đủ đường

Có thể nói, người trồng cà phê hiện nay trên địa bàn huyện Chư Sê đang phải chịu thiệt đơn thiệt kép do thời tiết gây ra. Ông Nguyễn Mạnh Đề- làng Xê - xã Kông Htok buồn bã nói: Niên vụ cà phê năm nay, nông dân trồng cà phê trên địa bàn bị thiệt hại nhiều lắm. Vụ trước trung bình một cây cà phê hái được 20 kg cà phê tươi, nhưng hiện nay có đến 10 kg phải “rơi rụng dưới gốc” mọc mầm thành cây non rồi.

Không những vậy, thiệt hại lớn nhất là phải thêm nhân công để “hốt” về đãi lại được bao nhiêu thì mừng bấy nhiêu. Nhưng giá nhân công thu hoạch cà hiện nay là 150.000 đồng/ngày (chưa tính tiền cơm).

Hiện tại đã thu hoạch được một ít về nằm sân hơn một tháng nay nhưng cũng không phơi được dẫn đến tình trạng hạt nhân bị đen, kém chất lượng và đặc biệt rất nhẹ cân. Nỗi lo của người trồng cà phê hiện nay là giá cà phê đang trên đà suy giảm chỉ còn khoảng 34.000-35.000 đồng/kg khiến người trồng cà phê không khỏi âu lo khi vừa bị mất mùa, lại đứng trước nguy mất giá nữa.

Ông Lê Đình Huấn - Phó Chủ tịch UBND huyện Chư Sê cũng không khỏi lo lắng cho người dân và bộc bạch: Thời tiết mưa kéo dài như hiện nay đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sản xuất của người dân. Trên cây cà phê những trái chín thì bị mưa làm tét nhân gây thiệt hại, trong khi cây tiêu đang đứng trước nguy cơ ngập úng. Các loại cây trồng khác cũng mới vừa trải qua trận ngập úng do cơn bão số 10 gây ra ảnh hưởng đến năng suất. Mọi thứ chỉ cầu mong thời tiết ổn định, nắng ráo để người dân thu hoạch cây trồng được thuận lợi, giảm thiệt hại.

Chưa năm nào người trồng cà phê trên địa bàn huyện Chư Sê lại gặp thời tiết kiểu dị thường này. Niên vụ cà phê 2013-2014 mới chỉ khởi đầu nhưng nông dân Chư Sê đang phải đắng lòng vì thời tiết.