Trong những ngày này, thanh long ở Bình Thuận mỗi ngày mỗi giá khiến ai đi qua QL1A đều bị thu hút bởi bảng giá thay đổi liên tục tại các điểm mua thanh long ven đường…
Ngày…
Những ngày này, ai đi qua QL 1A đoạn nối từ Bắc Bình vào đến Hàm Tân chắc sẽ ngạc nhiên với những chuyến xe chở rơm rạ ra vào liên tục. Xe nào xe nấy chất cao ngất, có phủ bạt vừa để che chắn khỏi rơi vãi, vừa như thể hiện đây là một loại hàng hóa đang đắt hàng của vùng Bình Thuận. Xe từ vùng lúa Bắc Bình vào, từ vựa lúa Hàm Thuận Bắc tới, từ những cánh đồng ven sông Đức Linh, Tánh Linh ra rồi đi vào các vùng thanh long mất hút. Những xe chở rơm không theo yêu cầu của nhà vườn nào thì dừng ở bãi đất trống ven QL1A tại ngã hai đi Mương Mán (Hàm Thuận Nam). Hôm ấy, mới 7 giờ sáng, chợ rơm này đã có đến 10 chiếc xe rơm đứng chờ người đến mua. Ai ai cũng đều gióng mắt về phía con đường đối diện, nơi những nhà vườn thanh long ở Mương Mán, Hàm Thạnh (Hàm Thuận Nam) và có thể cả nhà vườn ở xã Hàm Hiệp (Hàm Thuận Bắc) đi tắt qua tới đây mua rơm. 15 phút sau, đúng là có nhiều người túa ra quan sát xe rơm, hỏi giá. Xe lớn khoảng 2,5 - 3 triệu đồng, xe nhỏ hơn 1,7 triệu đồng, ai cũng than đắt quá. Nhưng cánh bán rơm cũng dẻo miệng không kém rằng, thanh long đang lên giá từng ngày mà. Chắc chắn đợt tết còn tăng nữa...

Quả là những ngày này, thanh long mỗi ngày một giá khiến ai đi qua QL1A đều bị thu hút với bảng giá thanh long thay đổi liên tục tại các điểm mua thanh long ven đường. Hôm 18/12, giá thanh long hàng tốt đang đứng 18.000 -19.000 đồng/kg. Ngày 19 - 20/12, đã lên 21.000 - 22.000 đồng/kg, rồi ngày 21 - 22/12, tiếp tục lên 23.000 - 25.000 đồng/kg. Nhưng sang ngày 23 - 24/12, giá hạ xuống 20.000 đồng rồi 19.000 đồng/kg… Giá biến động theo từng ngày khiến dân có vườn thanh long trải qua đủ cung bậc cảm xúc. Người bán trong ngày được giá cao, mừng đến độ không thể đếm đúng tiền. Người bán trúng ngày có giá thấp hơn hôm trước thì bức xúc, vì đã tính sai nước cờ. “Bàn cờ” trong mua bán thanh long, nhà vườn đã biết rõ nước đi của các vựa thanh long nhưng đâu phải lúc nào cũng đoán đúng thời điểm. Thường để đủ hàng giao kịp cho đối tác, các vựa mua thanh long với giá cao lên theo từng ngày. Sau khi chuyến hàng ấy đã đi thì họ tiếp tục mua một đợt hàng khác nhưng với giá thấp hơn, thong thả trữ hàng vào kho lạnh, chờ các xe container về. Tùy theo số lượng thanh long đã trữ với nhu cầu cần mua sắp tới của đối tác mà các vựa quyết định tăng hoặc hạ giá mua thanh long. Cứ thế, gây hồi hộp không ít cho nhà vườn, chủ yếu ở chuyện giá cao hơn, chứ với mức giá 19.000 đồng/kg ngày 24/12 cũng là đã cao. Nhớ 1 - 2 năm trước, cũng bắt đầu vào thời điểm Tết Dương lịch đến gần này, giá thanh long tăng theo từng ngày. Và ven QL 1A cũng là nơi thể hiện rõ nhất.
Đêm…
Nếu ban ngày, sự nhộn nhịp của các vựa thanh long ven QL 1A bị khuất lấp trong sự ồn ào của xe cộ qua lại thì ban đêm, quang cảnh ấy được phơi bày rất rõ. 5 giờ 30 phút chiều, trời ở Hàm Tân đã sập tối. Ven QL1A đoạn xã Sông Phan, các vựa thanh long đã sáng rực ánh điện soi tỏ cảnh người người tất bật thực hiện các công đoạn cho đóng gói thanh long. Hàm Tân vào mùa này, dân chỉ hy vọng mỗi thanh long, vì mì rớt giá thảm hại so với mùa trước. 1 kg mì tươi chỉ khoảng 400 - 500 đồng/kg, trong khi thanh long trên 20.000 đồng/kg. So sánh như thế là khập khiễng nhưng thực tế, dân ở đây đang bị hút bởi thanh long nên nhà nhà có đất và có nguồn nước đang quyết liệt vay vốn ngân hàng để đầu tư cây thanh long, dù chỉ 50 trụ hay 100 trụ. Còn dân ở Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình thì giờ đang bước vào mùa mua bán thanh long quyết định để ăn Tết Giáp Ngọ xôm tụ hay không. 6 giờ tối, ven QL 1A đoạn từ huyện Hàm Thuận Nam qua Phan Thiết rồi Hàm Thuận Bắc xuôi ra Bắc Bình, có đoạn san sát, đoạn lưa thưa các vựa thanh long nhưng tất cả đều trong không khí khẩn trương tập kết hàng để những xe container kịp lăn bánh.
Ai đi trên những chuyến xe đêm, nếu có quan sát sẽ cảm nhận Bình Thuận đang vào mùa thanh long có giá cao. Trong cảnh xe cộ ngược xuôi trong đêm, những chiếc xe chở rơm, chở phân bò vẫn miệt mài chạy trên đường về điểm nào đó ở vùng chuyên canh cây thanh long của tỉnh. Nhiều nhà vườn thanh long cho rằng, đó là những xe chạy từ miền Tây ra nên khi tới vùng thanh long thường vào tối. Bây giờ, không ít công ty, doanh nghiệp đã mở đại lý, cơ sở tại đây chỉ buôn bán phân bón, trong đó có bán phân…bò các loại với giới thiệu lấy từ Campuchia, có giá từ 500.000 - 700.000 đồng/khối.
9 giờ tối, các vựa thanh long vẫn rực sáng đèn với công nhân miệt mài. Trên đường, lâu lâu những xe chở rơm, chở phân bón còn vụt qua. Từ đây mới thấy sức mạnh của cây thanh long trong kéo theo bao dịch vụ với những gì tưởng là bỏ đi…