Với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên khác biệt, Quảng Ninh là một trong những tỉnh có nhiều loài cây dược liệu quý; chỉ riêng vùng rừng quốc gia Bái Tử Long và Yên tử đã có gần 600 loài. Trong quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu từ nay đến 2020, tầm nhìn 2030, Quảng Ninh là một trong 8 vùng dược liệu trọng điểm của cả nước.

Chính từ tiềm năng thế mạnh này, thời gian qua, tỉnh đã tập trung chỉ đạo quy hoạch các vùng dược liệu, chú trọng việc phát triển trồng và chế biến cây dược liệu bản địa của các địa phương, trong đó có cây dược liệu giảo cổ lam.

Theo bà Lê Trường Yến, Trưởng Phòng Quản lý khoa học cơ sở (Sở KH&CN): Giảo cổ lam là loài thân thảo, sống lâu năm, dạng dây leo, lá kép hình chân vịt. Cây được phân bố ở các vùng sườn dốc và dưới tán cây trên núi cao. Giảo cổ lam là loại dược liệu quý với nhiều công dụng: Chống ô xy hoá tế bào, tiêu viêm, giải độc, trị ho, dưỡng tâm an thần, làm thuốc bổ, phòng ung thư… Giảo cổ lam chỉ trồng phù hợp ở nơi có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ trung bình từ 15-25 độ C. Dự án “Ứng dụng KHCN xây dựng mô hình nuôi trồng và chế biến cây dược liệu tại tỉnh Quảng Ninh” do Công ty TNHH Nuôi trồng sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc (Công ty TNHH Đông Bắc) chủ trì thực hiện, thuộc Chương trình “Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi giai đoạn 2011-2015” có sự phối hợp giữa Bộ KH&CN với UBND tỉnh. Mục tiêu của dự án là tiếp nhận công nghệ nhân giống, trồng và chế biến một số loài cây dược liệu bản địa (ba kích, giảo cổ lam, hoài sơn); từng bước xây dựng vùng sản xuất dược liệu hàng hoá quy mô lớn, chế biến một số sản phẩm dược liệu theo tiêu chuẩn quy định của Bộ Y tế (GACP) để tiêu thụ trên thị trường trong nước và có thể xuất khẩu, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tạo công ăn việc làm, tăng thu cho nông dân.

Ông Phạm Việt Trung, Giám đốc Công ty TNHH Đông Bắc, cho biết: Được sự quan tâm của Bộ KH&CN, UBND tỉnh, trực tiếp là Sở KH&CN, thực hiện dự án trồng và chế biến dược liệu, Công ty đã tiếp nhận thành công công nghệ nhân giống, trồng và chế biến 3 cây dược liệu của Trung tâm Nghiên cứu trồng và Chế biến cây thuốc Hà Nội thuộc Viện Dược liệu (Bộ Y tế) chuyển giao. Hiện đơn vị đã sản xuất được sản phẩm Trà túi lọc Giảo cổ lam và Diệp Hạ Châu, Cao mềm Giảo cổ lam, tiêu thụ rất tốt trên thị trường và đã xuất khẩu sản phẩm Trà túi lọc Giảo cổ lam sang thị trường châu u. Đến nay, dự án đã nhân rộng tại các xã của Hoành Bồ, Cẩm Phả, Vân Đồn, Hạ Long, Hải Hà... với gần 30 hộ dân tham gia. Công ty đang phát triển 3 cây dược liệu bản địa có giá trị khác là diệp hạ châu, cà gai leo, thìa canh dùng để trị tiểu đường và giải độc gan.

Với 15ha trồng chủ yếu là cây ba kích, giảo cổ lam và hoài sơn, để tiết kiệm thời gian và giảm chi phí lao động, Công ty đã lắp đặt hệ thống giàn phun nước tự động, hệ thống mái che để giảm nhiệt độ ánh nắng. Nhờ đó cây trồng phát triển tốt cả trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Sau khi tiếp nhận thành công công nghệ, Công ty đã tập huấn và hỗ trợ các hộ nông dân trong thôn Cái Tăn (xã Cộng Hoà, TP Cẩm Phả) tham gia trồng cây dược liệu nhằm cung cấp nguyên liệu cho sản xuất dược liệu, nâng cao thu nhập cho người dân. Ông Trần Văn Đạt (thôn Cái Tăn) hồ hởi nói: “Gia đình tôi và bà con trong thôn được Công ty hỗ trợ về kỹ thuật, cây giống, nên đã biết áp dụng vào trồng, chăm sóc và chế biến dược liệu theo hướng sản xuất hàng hoá. Sản phẩm thô của chúng tôi được Công ty thu mua…”.

Dự án của Công ty TNHH Đông Bắc chính là bước đột phá trong hỗ trợ cho đồng bào các tỉnh vùng trung du và miền núi áp dụng KHKT vào sản xuất, trở thành điểm sáng về sản xuất nông nghiệp có chất lượng cao, điểm công nghiệp chế biến sản phẩm sau thu hoạch. Đồng thời góp phần giúp đỡ cộng đồng biết cách khai thác, bảo vệ tài nguyên, từng bước ổn định cuộc sống cho người dân, xây dựng NTM.