Hội Nông dân các cấp của TP Đà Nẵng đã có nhiều mô hình hay giúp người dân hăng say thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa nghèo. Trong đó, việc mượn đất dự án chưa triển khai để nông dân sử dụng đang là một cách làm mới, có hiệu quả cao.

Vượt lên những khó khăn

Xuất phát từ thực tế mặc dù những hộ nông dân trên địa bàn TP Đà Nẵng nằm trong diện thu hồi đất, quy hoạch đã được hỗ trợ trong học nghề, thay đổi ngành nghề; nhưng thực trạng không có đất để sản xuất, việc làm mới không ổn định; một bộ phận đã quá tuổi lao động, không thể thay đổi nghề khác, trở nên nhàn rỗi... đã khiến cuộc sống trở nên khó khăn. Trong khi đó hàng chục ha đất dự án chưa sử dụng lại để không. Nắm bắt được tâm lý "nhớ ruộng" của người dân, năm 2012, Hội Nông dân TP Đà Nẵng đã đề xuất lên thành phố, cho Hội bảo lãnh để người dân mượn đất dự án chưa sử dụng nhằm triển khai sản xuất.

Ngay khi có đất sản xuất, Hội Nông dân đã hỗ trợ các hộ tham gia các lớp về trồng các loại rau xanh, trồng hoa và sản xuất nấm... Ngoài ra, từ nguồn vốn của Quỹ hỗ trợ cho nông dân, Hội Nông dân các cấp đã cho các hộ sản xuất vay vốn với lãi suất thấp để "khởi nghiệp". Tuy vậy, thời gian ban đầu việc sản xuất vẫn gặp khá nhiều khó khăn, nhất là việc cải thiện đất để sản xuất. Việc áp dụng sai kỹ thuật trong trồng trọt cũng gây ra mất mùa cho các hộ. Vườn rau Xuân Thiều (phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu) với 8,8 ha (khoảng 2.500 m2) đất dự án được phủ xanh bởi các loại rau ngắn ngày như xà lách, cải, tần ô (rau cúc), rau dền...

Anh Mai Tấn Danh, tổ trưởng tổ hợp tác rau Xuân Thiều cho biết: "Lúc vừa nhận đất, không có nước để trồng, đất khô cứng lại bạc màu, rau trồng lên không đạt hiệu quả, ai cũng nản chí, muốn bỏ đất.

Nhưng nhờ Hội Nông dân phường và quận thường xuyên ghé thăm, động viên bà con. Hiểu được khó khăn lúc đó, quận, phường đã phối hợp cùng đoàn thanh niên, bộ đội đóng quân và bà con ra quân làm kênh mương thoát nước. Kéo được nước về ruộng, ai cũng hăng say sản xuất".

Đến nay, vườn rau Xuân Thiều đã thành lập thành tổ hợp tác với gần 50 hộ tham gia sản xuất, thu nhập bình quân 5 triệu đồng/tháng.

Hằng ngày, cung cấp rau xanh cho các chợ lớn của quận như Hòa Khánh, Kim Liên, Nam Ô... Thời gian tới, vườn rau sẽ tiếp tục tận dụng những khu đất khác còn để không để mở rộng trồng trọt.

Quận Liên Chiểu hiện có trên 61 ha đất nông nghiệp bỏ hoang. Trong đó, đất nông nghiệp bỏ hoang ngoài dự án 14 ha, bỏ hoang trong dự án hơn 46 ha. Ngoài sử dụng trồng rau ngắn ngày, nhiều hộ còn mạnh dạn đổi cách làm sang nuôi cá nước ngọt, làm nấm, trồng hoa...

Không để hoang đất

Cũng như quận Liên Chiểu, tại các quận Cẩm Lệ, Thanh Khê, Sơn Trà... ngay khi có đất để sản xuất, người dân ai cũng vui mừng, chăm lo lao động, cải thiện cuộc sống. Ông Nguyễn Thành Chiến, ở phường Hòa Cường Bắc (quận Hải Châu) đã mượn hơn 3.000 m2 đất dự án để trồng hoa và cây cảnh từ ba năm nay. Với vườn hoa này, năm ngoái, trừ chi phí giống, phân bón... gia đình ông thu lãi hơn 30 triệu đồng.

Thu nhập như vậy cũng tạm ổn, nhất là từ khi giải tỏa đến nay ông cũng chưa biết chuyển đổi sang ngành nghề gì cho phù hợp. "Đất này được Hội nông dân đứng ra "bảo lãnh" để người dân sản xuất. Chúng tôi không phải đóng phí. Chỉ cần dọn dẹp sạch sẽ theo yêu cầu của chủ đất" - ông Chiến cho biết.

Tại phường Hòa Xuân (quận Cẩm Lệ) gần 80.000 m2 đất tại bốn hồ điều tiết trên địa bàn phường để trồng cây cảnh, hoa màu. Từ thực hiện thí điểm tại khu vực đất dự án Hồ điều tiết nước E2 mở rộng, cả một vùng đất để không nay đã xanh ngát với những vựa hoa, cây cảnh lên tới hàng nghìn chậu để phục vụ nhu cầu chơi hoa của người dân thành phố Đà Nẵng trong các dịp lễ, Tết.

Chủ tịch Hội Nông dân phường Hòa Xuân Phạm Đức Cấn cho biết: Trên địa bàn phường có 4.300 hộ giải tỏa với diện tích 960 ha. Hội Nông dân phường đã nhận 4 ha đất quanh hồ điều tiết nước, giao cho 11 hội viên tổ chức canh tác cây, hoa. Được chính quyền địa phương hỗ trợ đầu tư 10 triệu đồng để kéo điện ra tận nơi sản xuất, hầu hết hội viên được mượn đất đã đầu tư công sức, tiền bạc để triển khai trồng hoa, cây cảnh, cây ăn trái...

Đến nay, Hội Nông dân các cấp thành phố Đà Nẵng đã vận động gần 1.000 lượt hộ nông dân tận dụng 165.000 m2 đất đã thu hồi nhưng chưa triển khai các dự án để sản xuất. Nhờ đó, đã giải quyết việc làm cho lao động nhàn rỗi, nhất là lao động nông nghiệp đã lớn tuổi không có điều kiện chuyển đổi nghề sau di dời, giải tỏa, tạo ra giá trị kinh tế không nhỏ, ổn định được cuộc sống.

Chủ tịch Hội Nông dân TP Đà Nẵng Nguyễn Phú Ban cho biết: Việc nông dân thuê và mượn đất còn bỏ hoang trong và ngoài các dự án là việc làm nhiều ý nghĩa, vừa tránh lãng phí đất đai vừa giúp nông dân có điều kiện canh tác, nâng cao thu nhập, tránh thất nghiệp phát sinh các tệ nạn xã hội; lại bảo vệ môi trường.

Đà Nẵng hiện vẫn còn hàng chục ha đất dự án đang bỏ hoang. Người dân mong được mượn toàn bộ số diện tích này để sản xuất và thành phố có những chính sách thích hợp để giúp họ tiếp cận đất đai bỏ hoang thuận lợi để tận dụng làm ăn trong khi các dự án chưa triển khai.