Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tính từ đầu năm tới giữa tháng 4/2014, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản vẫn chưa khả quan, tiếp tục sụt giảm so với cùng kỳ năm 2013.

Những tháng cuối năm 2014, Việt Nam khó có thể đẩy mạnh XK cá ngừ sang thị trường Nhật Bản.

Tổng giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này chỉ đạt hơn 8 triệu USD, giảm gần 67% so với cùng kỳ năm ngoái. So với cùng kỳ năm 2013, tất cả các mặt hàng cá ngừ của Việt Nam xuất khẩu sang đây đều giảm. Trong đó, hầu hết các sản phẩm xuất khẩu chủ lực như cá ngừ tươi, sống, đông lạnh giảm mạnh tới hơn 80%, tiếp đến là cá ngừ đóng hộp giảm hơn 54%, cá ngừ chế biến khác giảm hơn 28% và thăn cá ngừ giảm gần 30%.

Tổng giá trị nhập khẩu cá ngừ của Nhật Bản đạt hơn 581 triệu USD, tương đương 69,2 nghìn tấn, tăng hơn 2% về cả giá trị và khối lượng so với cùng kỳ năm 2013. Hiện nước này đang nhập khẩu cá ngừ từ hơn 45 nước, trong đó thị phần xuất khẩu các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam đang ngày càng giảm.

Trong số các nhà cung cấp cá ngừ chính cho thị trường này, cá ngừ của Việt Nam chủ yếu cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại đến từ Đài Loan, Hàn Quốc, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc và Philippines. Trong khi xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam giảm thì xuất khẩu cá ngừ của Trung Quốc, Thái Lan và Philippines lại đang tăng, lần lượt là 51,7%, 1,8% và 4,3%.

Nếu so về năng lực khai thác, ngoại trừ Thái Lan, còn lại các nước này đều hơn hẳn của Việt Nam. Chính vì thế, các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam khó có thể cạnh trạnh được với các sản phẩm cá ngừ đến từ các nước này tại thị trường Nhật Bản, nhất là về giá. Điều này có thể thấy rõ qua giá cá ngừ vây vàng mã HS0302 sản phẩm có giá trị cao của Việt Nam XK sang đây.

Tính từ đầu năm 2013 trở lại đây, giá xuất khẩu của sản phẩm cá ngừ của Việt Nam sang đây hầu như cao hơn so với các nước trong cùng khối. Mặc dù, bước sang năm 2014, giá xuất khẩu sản phẩm này đã giảm nhưng vẫn cao hơn so với các sản phẩm tương tự của Indonesia, Thái Lan và Philippines. Nguyên nhân là do các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam vẫn đang phải chịu mức thuế cao hơn hẳn so với các nước láng giềng như Trung Quốc, Philippines, Thái Lan và Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, theo đánh giá của các chuyên gia Nhật Bản, do giới hạn về năng lực khai thác nên sản lượng cá ngừ sau khai thác của Việt Nam đủ phẩm cấp để xuất khẩu dưới dạng tươi, sống, đông lạnh sang Nhật Bản để chế biến sashimi chỉ đạt khoảng 5%. Chính vì vậy, trong thời gian này, Việt Nam khó có thể đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.