Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn Bến Tre, các huyện, thành phố đã tổ chức nhiều cuộc tham quan, hội thảo trong và ngoài tỉnh để tìm giải pháp tối ưu cho ngành chăn nuôi. Trong đó, có mô hình chăn nuôi trên đệm lót sinh thái Balasa NO1 có hiệu quả.

Bước đột phá từ mô hình nuôi heo

Ông Nguyễn Văn Dũng ở xã Lộc Thiện, huyện Lộc Ninh (Bình Phước) là người nuôi heo đã hơn 10 năm nay. Cách đây 2 năm, ông bắt đầu áp dụng nuôi heo trên đệm lót sinh thái. Lúc đầu, ông nuôi thử trong 4 ô, với 80 con heo thịt, mỗi chuồng diện tích 20 m2. Đến lứa thứ 8 nuôi theo công nghệ mới này, trại của ông có đến 250 heo thịt. Ông Dũng cho biết, nuôi heo trên đệm lót sinh thái có ưu điểm nổi bật là không còn mùi hôi thối từ trại heo; giảm 50 - 70% nhân công vì không phải tắm và rửa chuồng heo; giảm 70% tiền điện; không phải làm nền chuồng, giúp giảm chi phí đầu tư trong nuôi heo. Rút ngắn thời gian nuôi từ 10 - 15 ngày để heo đạt 100 kg. Hiện tại, ông chỉ nuôi từ 140 - 145 ngày kể từ sơ sinh là đã đạt bình quân 100 kg/con (trước kia phải nuôi từ 155 - 160 ngày). Mặt khác, nuôi heo theo phương pháp này còn giảm chi phí thức ăn trên 1 kg tăng trọng. Đặc biệt, heo không bị tiêu chảy khi tách mẹ, không bị bệnh đường hô hấp, thu thêm nguồn phân bón rất tốt cho cây trồng, vì chúng đã qua phân hủy, xử lý. Sau khoảng 2 năm nuôi, ông làm lại đệm lót, phân đóng bao khoảng 25 kg, với giá bán 10.000 - 12.000 đ/bao.

Ông Trương Văn Thum, ở xã Tấn Thành, huyện Lai Vung (Đồng Tháp) cho biết, năm 2010, ông cải tạo hệ thống chuồng trại và áp dụng mô hình nuôi trên đệm lót sinh thái. Đàn heo 30 con của ông phát triển tốt, ít bị bệnh, tăng trưởng nhanh. Đợt heo đầu tiên sau 4 tháng nuôi, đạt trọng lượng 100 kg/con, giá bán 3,8 triệu đồng/con, sau khi trừ chi phí, ông còn lãi trên 36 triệu đồng. Những đợt heo tiếp theo, ông đều nuôi theo cách này và cũng mang lại hiệu quả khá cao. Ông Thum cho biết, từ khi gia đình sử dụng nền chuồng heo là đệm lót lên men thì không còn mùi hôi, tiết kiệm được nước và giảm đáng kể công quét dọn phân heo. Thông thường, từ 1 - 2 ngày, ông mới phải đảo chuồng một lần để vi sinh vật phân hủy phân, nước tiểu gia súc.

Bà Cao Thị Thùy Trang ở thị trấn Lai Vung (Đồng Tháp) cho biết, từ khi có mô hình nuôi heo bằng đệm lót lên men, bà xây chuồng, thả nuôi 35 con heo thịt với diện tích gần 50m2, chia thành 2 chuồng nuôi. Lứa heo đầu tiên đạt kết quả tốt, vì có thể xử lý vấn đề quan trọng nhất là môi trường, nhẹ công, heo mau lớn. Cách nuôi này giúp heo tránh tiếp xúc nền xi-măng, nên không bị trầy xước chân, tránh môi trường dơ bẩn, giúp heo có không gian đi lại trong chuồng, giảm được lượng mỡ, tăng trọng nhanh. Với cách chăn nuôi này, một lao động có thể nuôi được 800 con heo thịt/lứa, tăng 5% so với chăn nuôi thông thường, tổng chi phí cho một đầu heo thịt giảm khoảng 400.000 đồng. Sau thời hạn từ 2 - 4 năm sử dụng, các chất đệm lót được đưa ra và sử dụng làm phân bón cho cây trồng rất tốt, nhờ có hàm lượng dinh dưỡng cao.

Hiệu quả kép từ mô hình nuôi gà

Một trong những hộ điển hình thực hiện mô hình chăn nuôi gà Đông Tảo trên đệm lót sinh thái hiệu quả là gia đình anh Vũ Ngọc Tuấn, ở xã Đông Hòa, huyện Trảng Bom (Đồng Nai). Với diện tích chuồng nuôi gần 400m2 và 0,5ha vườn, anh thả nuôi 700 gà mái đẻ, vừa bán giống vừa bán thịt, mỗi năm trừ chi phí, anh thu được hơn 200 triệu đồng. Theo anh Tuấn, cái lợi lớn của việc sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi gà là môi trường sạch không có mùi hôi, ruồi nhặng, các côn trùng gây hại, tiết kiệm được tiền điện, nước, nhân công. Ngoài ra, mô hình này còn giúp chủ hộ có thêm thu nhập từ việc bán phân. Mô hình nuôi gà của anh Tuấn có hiệu quả cả về kinh tế lẫn môi trường và cũng dễ dàng nhân rộng.

Tại Bến Tre, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh cùng Trạm Khuyến nông - Khuyến ngư huyện Mỏ Cày Nam, Giồng Trôm đã thực hiện thử nghiệm sản phẩm vi sinh Balasa NO1 trong chất độn chuồng ở mô hình “Chăn nuôi gà thả vườn theo hướng an toàn sinh học” (giống gà tàu lai nòi). Mô hình đã đáp ứng đúng yêu cầu của người chăn nuôi, không chỉ tại địa phương tham gia mô hình, mà còn các địa bàn khác trong tỉnh cũng hưởng ứng.

Các anh Lê Văn Sang, Lê Thanh Bình, Nguyễn Minh Việt cùng một số bà con ở ấp Phú Hữu, xã Cẩm Sơn (Mỏ Cày Nam) đã sử dụng chế phẩm vi sinh trong chất độn chuồng nuôi gà, cho biết mùi hôi sinh ra từ chuồng nuôi đã được hạn chế tối đa, giảm chi phí cũng như công lao động để thay chất độn chuồng. Anh Nguyễn Văn Dũng ở ấp Tân Hậu 1, anh Nguyễn Văn Hiếu ở ấp 9, xã Tân Trung, anh Trần Vinh Thịnh ở ấp 3, xã Châu Bình (Giồng Trôm) cũng nhận thấy sản phẩm vi sinh khi xử lý chất độn chuồng rất hiệu quả, ngoài việc giảm mùi hôi, còn giúp gà khỏe mạnh, tăng trọng nhanh và ít xảy ra bệnh tật.

Qua đánh giá, các mô hình đạt được kết quả như sau: sản phẩm vi sinh Balasa NO1 đã giúp phân hủy phân, giảm mùi hôi thối và khí độc chuồng nuôi, tạo môi trường trong lành cho vật nuôi phát triển tốt; giảm tỷ lệ mắc bệnh, nhất là bệnh tiêu chảy và bệnh hô hấp mãn tính (CRD). Tỷ lệ sống trung bình đến xuất chuồng đạt 90%, trọng lượng bình quân lúc 4 tháng tuổi đạt 1,5 kg/con, tiêu tốn thức ăn 3,5 kg/kg tăng trọng; góp phần tăng thu nhập cho người chăn nuôi, mang lợi nhuận trên 20.000 đồng/con. Ngoài ra, mô hình đã góp phần chuyển giao cho người chăn nuôi kiến thức về chăn nuôi gà an toàn sinh học, biện pháp xử lý chất thải chăn nuôi bằng chế phẩm vi sinh, hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm bệnh tật, từng bước thay đổi quy trình nuôi theo hướng an toàn sinh học theo hướng bền vững.

Anh Lê Hoàng Thông, ở Tân Khánh Đông, thị xã Sa Đéc (Đồng Tháp) nuôi 5.000 con gà thả vườn. Trước đây, do không biết trên thị trường có loại men có tác dụng như men Balasa NO1 nên nuôi trên nền trấu thông thường. Từ năm 2010, được cán bộ Trạm Khuyến nông thị xã Sa Đéc và Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đồng Tháp giới thiệu và hướng dẫn sử dụng, anh bắt đầu sử dụng men Balasa NO1 trộn với trấu làm chất độn chuồng để nuôi gà thịt. Trong thời gian úm 7 ngày, anh sử dụng men đã ủ làm nền úm cho gà con. Sau khi thả gà ra chuồng khoảng 3 ngày, anh trộn men và rải đều trên nền trấu để làm đệm lót. Từ khi sử dụng đệm lót có men Balasa NO1 để nuôi gà cho đến nay, anh nhận thấy khi sử dụng men này có một số lợi ích như sau: Hạn chế rất nhiều mùi hôi do phân thải ra, giảm bệnh trên đường hô hấp và tiêu hóa, nên làm giảm chi phí chăn nuôi, hạ giá thành sản phẩm. Theo thực tế nuôi, cứ 1.000 con, người nuôi tiết kiệm được 3.000.000 đ tiền thuốc thú y. Như vậy, mỗi năm anh tăng thêm lợi nhuận 60.000.000 đ; đồng thời tiết kiệm công lao động và nguyên liệu làm chất độn chuồng. Một năm anh mới thay chất độn chuồng một lần, trong khi trước đây mỗi lứa gà anh phải thay chất độn chuồng một lần. Môi trường làm việc của người chăn nuôi được cải thiện đáng kể, do mùi hôi của phân gần như không còn.