“Cánh đồng mẫu lớn” được xem là mô hình tâm điểm về liên kết sản xuất của vùng đồng bằng sông Cửu Long, bởi nó đáp ứng được 4 mục tiêu chính: Giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, bảo vệ môi trường và hợp tác phát triển sản xuất bền vững giữa nông dân với doanh nghiệp.

Thạc sĩ Nguyễn Phước Thành, Trưởng phòng Trồng trọt và Kiểm dịch thực vật – Chi cục Bảo vệ thực vật An Giang, thành viên Ban Điều hành Xây dựng mô hình liên kết sản xuất “Cánh đồng mẫu lớn” tại An Giang nhận xét: Bước đầu thành công là đáp ứng được kỳ vọng của nhiều nông dân về việc tăng lợi nhuận trong trong sản xuất lúa hàng hóa, đồng thời, mở ra cơ hội triển vọng phát triển sản xuất cho quy mô các “Cánh đồng mẫu lớn” lên vài trăm héc-ta cùng làm một giống lúa, cùng kỹ thuật sản xuất để tạo ra sản lượng lúa gạo đủ lớn có cùng chất lượng, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Sơ kết sản xuất “Cánh đồng mẫu lớn” vụ đông xuân 2012-2013 được thực hiện tại xã An Bình (Thoại Sơn) do Chi cục Bảo vệ thực vật An Giang phối hợp với Công ty Cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang (AGPPS) và Phòng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn huyện Thoại Sơn triển khai. Cánh đồng có diện tích 280 héc-ta của 172 hộ nông dân, trong đó, có 39 hộ (96,8 héc-ta) tham gia vùng nguyện liệu của AGPPS gồm ba giống lúa OM 6976, OM 7373 và OM 4218. Kỹ sư Nguyễn Minh Chương, Phó ban Điều hành Chương trình Cùng nông ra đồng của AGPPS cho biết: Trong suốt vụ lúa, AGPPS phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật An Giang tổ chức 8 đợt tập huấn kỹ thuật sản xuất cho nông dân, từ khâu làm đất, xử lý hạt giống, gieo sạ, xử lý dịch hại đến thu hoạch. Lực lượng “ba cùng” tham gia cùng nông dân trên cánh đồng, kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho bà con nông dân. Thậm chí, một số khâu, lực lượng “ba cùng” còn hỗ trợ cho nông dân như việc trồng hoa trên bờ ruộng để thu hút các côn trùng nhằm giảm thiểu dịch gây hại lúa. Các cán bộ kỹ thuật của chi cục, trạm bảo vệ thực vật và lực lượng “ba cùng” kết hợp bà con nông dân kiểm tra, đo đếm từng mét vuông lúa để xác định mức độ xuất hiện của rầy nâu và các loại sâu gây hại xem có ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển cây lúa không, có làm ảnh hưởng đến năng suất lúa không? Hướng dân nông dân ghi chép sổ sách đầy đủ thông tin sản xuất để so sánh, đối chiếu nhằm đưa ra quyết định hợp lý khi sử dụng phân bón và nông dược…

Kết quả sản xuất, năng suất lúa của nông dân trong vùng nguyên liệu của AGPPS đạt 7,5 tấn/héc-ta, cao hơn năng suất lúa của các nông dân ngoài vùng nguyên liệu đến 300 kg/héc-ta. Cho nên, tiền bán lúa (giá 5.350 đồng/kg lúa khô) thu được cũng nhiều hơn, đến 1.605.000 đồng/héc-ta. Ngoài ra, nông dân sản xuất trong vùng nguyên liệu AGPPS được hỗ trợ chở lúa về nhà máy sấy và dự trữ (1 tháng) miễn phí, được đăng ký giá bán 3 lần.

Chi phí sản xuất nông dân trong vùng nguyên liệu AGPPS 21,709 triệu đồng/héc-ta, trong khi chi phí của nông dân sản xuất ngoài vùng nguyên liệu AGPPS đến 23,142 triệu đồng/héc-ta, tức cao hơn 1,432 triệu đồng, bao gồm chi phí phân bón, nông dược, công chăm sóc, công sấy… Do đó, lợi nhuận của nông dân trong vùng nguyên liệu đạt 18,415 triệu đồng/héc-ta, còn nông dân ngoài vùng nguyên liệu chỉ đạt 15,377 triệu đồng/héc-ta lúa.

Tuy nhiên, vẫn còn một số điều tồn tại trong sản xuất vụ đông xuân 2012-2013, đó là nông dân chưa nhiệt tình trồng hoa trên bờ ruộng và diện tích lúa tham gia mô hình chưa liền canh, các vấn đề này sẽ được thực hiện tốt trong vụ hè thu 2013. Thạc sĩ Nguyễn Hữu An, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật - Trưởng ban Điều hành Xây dựng mô hình liên kết sản xuất “Cánh đồng mẫu lớn” chỉ đạo: Mô hình phải làm sao giúp bà con ý thức được hiệu quả của việc trồng hoa theo công nghệ sinh thái và sản xuất phải tiến dần tới việc liền canh.