Hiện nay, đang là thời điểm chuẩn bị xuống giống cây khoai mì cho vụ mùa 2013-2014, tuy nhiên, nông dân xã Tam Phước (huyện Long Điền, Bà Rịa - Vũng Tàu) đang phải chạy vạy khắp nơi để kiếm cây giống do các vụ mùa trước, khoai mì tại đây bị nhiễm bệnh chổi rồng.

Cây giống khoai mì bị bệnh chổi rồng nên không thể gieo trồng trong vụ mùa 2013-2014.

Ông Phạm Văn Lý, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Tam Phước cho biết, trên địa bàn xã có hơn 180ha chuyên trồng khoai mì. Thời gian qua, cây khoai mì thường xuyên bị nhiễm bệnh chổi rồng. Vụ thu hoạch mới đây, do cây khoai mì bị nhiễm bệnh nên nhiều hộ nông dân bị giảm năng suất từ 20 - 50%. Đến nay, bệnh chổi rồng trên cây khoai mì chưa có thuốc chữa trị. Các giống nhiễm phổ biến là KM94, KM60, KM95 và CUK, trong đó giống KM94 có tỷ lệ nhiễm nặng nhất. Một trong những nguyên nhân khiến cho cây khoai mì ở đây bị nhiễm bệnh là nhiều năm liền đất chỉ trồng loại cây này. Với đặc điểm đất pha cát, bạc màu chỉ phù hợp với cây khoai mì nên xã không thể chuyển đổi sang trồng các loại cây khác.

Ông Nguyễn Ngân (nhà ở ấp Phước Bình, xã Tam Phước) cho biết, vụ khoai mì vừa qua do phần lớn diện tích bị bệnh chổi rồng nên gia đình ông không có cây giống cho vụ mùa 2013 - 2014. “Gia đình tôi có 3ha đất trồng khoai mì và đây cũng là cây cho thu nhập chính. Thế nhưng vụ vừa rồi toàn bộ diện tích bị mắc bệnh chổi rồng, năng suất giảm 50%, cây giống cho vụ mùa sắp tới cũng không có. Để kịp xuống giống khi có mưa xuống, tôi đã phải đi tìm mua cây giống khắp nơi. Tuy nhiên, mua được cây giống nhưng cũng thắc thỏm vì không biết khi trồng cây có bị nhiễm bệnh hay không”, ông Nguyễn Ngân nói.

Còn ông Phạm Văn Thông (nhà ở ấp Phước Nghĩa) lại phải đi tìm mua cây giống tận tỉnh Tây Ninh. Theo ông Thông, cây khoai mì bị bệnh ở giai đoạn trước thu hoạch, mọc nhiều chồi ngọn và chồi thân. Cây bị nặng thì lá nhỏ và thô cứng, các đốt thân ngắn lại, trên thân và củ phần tiếp giáp với vỏ chuyển màu thâm đen, chồi bị chết khô. Cây bị nhiễm nhẹ đến thời kỳ thu hoạch ngọn cây bị chết khô, các chồi mọc thành chùm, củ ít và nhỏ. Hiện trong vườn của nhà ông Phạm Văn Thông, hàng trăm bó cây khoai mì giống bị khô, mắc bệnh chổi rồng phải bỏ hẳn. “Trên địa bàn ấp còn nhiều hộ nông dân hiện đang thiếu cây giống nhưng không biết mua ở đâu thì an toàn, không bị nhiễm bệnh. Đây là cây cho thu nhập chính nên mất mùa là coi như người dân không có thu nhập. Chúng tôi rất mong các ngành chức năng giúp đỡ, hỗ trợ cây giống mới không bị nhiễm bệnh, cho năng suất cao để bà con yên tâm sản xuất”, ông Phạm Văn Thông kiến nghị.

Trước tình trạng này, Hội Nông dân huyện Long Điền đã khảo sát nhu cầu về cây giống khoai mì của nông dân và đề nghị Trung tâm Hỗ trợ nông dân tỉnh có phương án hỗ trợ cây giống cho bà con nông dân xã Tam Phước. Tuy nhiên, do thời gian qua đã có một số cơn mưa đầu mùa nên nhiều nông dân buộc phải xuống giống cho kịp mùa vụ. Phần lớn cây giống được mua từ các địa phương khác trên địa bàn tỉnh, nhưng nhiều nông dân cho biết, họ cũng không biết là cây giống này có mắc bệnh hay không. Bởi vì, từ nhiều năm trở lại đây, không chỉ tại xã Tam Phước, bệnh chổi rồng trên cây khoai mì thường xuyên xảy ra tại nhiều nơi trong tỉnh. Do chưa có thuốc đặc trị bệnh chổi rồng nên Chi Cục trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh khuyến cáo bà con nông dân không được lấy hom giống từ các vườn đã bị bệnh từ vụ trước để làm giống cho vụ sau. Đồng thời, bà con nông dân phải vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy triệt để những cây mì bị bệnh, chỉ sử dụng những giống mì từ vùng chưa bị bệnh và cây sạch bệnh để làm giống... Mặt khác, từng bước thay thế giống KM 94, loại cây giống nhiễm bệnh chổi rồng nhiều nhất, nên lựa chọn những giống khoai mì có năng suất cao và có khả năng chống chịu bệnh để trồng như: KM 140, KM 98-5, SM 937-26… Bà con nông dân cũng không nên vận chuyển mì giống từ vùng bệnh sang vùng khác. Bởi vì đây là một trong những nguyên nhân làm cho bệnh gây hại trên diện rộng ở các vùng trồng mì khác nhau.