Dù đã hình thành nhiều vùng sản xuất cây ăn trái tập trung, nâng cao năng suất và chất lượng đáp ứng nhu cầu thị trường nhưng diện tích chuyên canh chưa cao, chất lượng không đồng đều.

Đó là ý kiến của nhiều đại biểu tại hội nghị “Tổng kết dự án hỗ trợ xuất khẩu trái cây tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long - mô hình thí điểm tại Tiền Giang” vừa diễn ra tại tỉnh Tiền Giang.

Theo Viện Cây ăn quả miền Nam, dù là vùng sản xuất cây ăn trái lớn nhất cả nước với hơn 30 chủng loại nhưng sản xuất trái cây tại các tỉnh ĐBSCL còn mang tính tự phát, phân tán, quy mô sản xuất nhỏ lẻ theo hộ gia đình; không thống nhất quy trình chăm sóc, kỹ thuật canh tác; khác nhau về thời gian thu hoạch dẫn đến sản lượng cung ứng thấp, chất lượng trái cây không đồng đều, chưa đáp ứng yêu cầu khi tiêu thụ số lượng lớn; nhất là khi vào vụ thu hoạch rộ, sản lượng lớn nhưng xảy ra tình trạng cung vượt cầu dẫn đến giá thu mua giảm mạnh.

Việt Nam đã xuất sang 76 quốc gia khoảng 40 loại trái cây, hai thị trường tiềm năng là Nhật Bản và Hàn Quốc dù “khó tính” nhưng giá bán cao, rủi ro trong thanh toán thấp hơn so với thị trường Trung Quốc. Kim ngạch xuất khẩu từ trái thanh long chiếm 40% tổng kim ngạch xuất khẩu trái cây của Việt Nam đã thâm nhập vào các thị trường khó tính (Úc, Hàn Quốc, Mỹ, New Zealand).

Tuy vậy, vựa trái cây ĐBSCL cũng có một số tín hiệu tích cực: nhiều nhà vườn đã bắt đầu áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, hình thành các tổ hợp tác liên kết sản xuất trái cây theo tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP; có hợp đồng tiêu thụ có lợi ích kinh tế thông qua mối quan hệ giữa nhà vườn với doanh nghiệp, siêu thị (THT chôm chôm Phú Phụng và Tiên Phú (Bến Tre), HTX xoài Mỹ Xương (Đồng Tháp), HTX Hòa Lộc, Sơri Gò Công (Tiền Giang)…).

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Tiền Giang, ngành nông nghiệp đang quy hoạch, phát triển cơ sở hạ tầng, mở rộng diện tích chuyên canh cây ăn trái, áp dụng kỹ thuật nâng cao năng suất và chất lượng, tập trung vào một số loại cây ăn trái chủ lực. Theo dự kiến đến năm 2020, Tiền Giang sẽ có khoảng 80.000ha diện tích cây ăn trái, sản lượng đạt hơn 1,2 triệu tấn cho 7 loại cây ăn trái chủ lực đã được xác định. Nhiều đại biểu cũng nêu ra thực trạng: chưa xây dựng được vùng chuyên canh quy mô lớn (trừ thanh long và khóm), chưa quan tâm đến an toàn vệ sinh thực phẩm, năng suất thấp, mức đầu tư nhiều dẫn đến giá thành sản phẩm cao; công nghệ chế biến sau thu hoạch còn hạn chế nên tỷ lệ hư hỏng, giập nát, thối rữa tăng cao.

Lãnh đạo UBND tỉnh Tiền Giang đúc kết: thời gian tới, Tiền Giang sẽ cùng tìm giải pháp phát triển vùng với lãnh đạo bốn tỉnh Long An, Bến Tre, Vĩnh Long và Đồng Tháp để liên kết sản xuất các loại cây ăn trái đặc trưng cho năm tỉnh.