Những năm gần đây, Ban quản trị HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Phước Huệ (HTX Phước Huệ), xã Xuân Quang 2, huyện Đồng Xuân (Phú Yên) vận động xã viên thay đổi tập quán canh tác, chuyển đổi cây trồng phù hợp theo từng vùng đất và đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao sản lượng cây trồng, tăng thu nhập cho xã viên.

Ông Nguyễn Ngọc Tài, Chủ nhiệm HTX Phước Huệ cho biết, HTX thuộc khu vực miền núi, đời sống xã viên còn khó khăn, nguồn vốn hạn chế nên không có điều kiện mở rộng kinh doanh dịch vụ, mà chỉ tập trung vào sản xuất nông nghiệp. HTX có tổng diện tích gieo trồng cây nông nghiệp 108ha, trong đó cây lúa 56ha, còn lại là bắp, sắn, đậu… Để nâng cao sản lượng cây trồng, tăng thu nhập cho xã viên, HTX thực hiện thay đổi tập quán canh tác, tiến hành quy hoạch lại vùng sản xuất, cơ cấu giống hợp lý từng vùng; hướng dẫn xã viên áp dụng thâm canh, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Cụ thể, HTX đã vận động xã viên cải tạo một số diện tích ở khu vực soi Làng, soi Tân Hội, soi Đồng Hà, những nơi có điều kiện tưới nước để chuyển đổi cây trồng sang cây lúa nước. Đến nay, có 7ha đất soi được trồng lúa hai vụ cho năng suất đạt 68tạ/ha/vụ. Chuyển đổi 2ha/6ha từ cây lúa 1 vụ sang 2 vụ/năm…

Ông Huỳnh Công Thạch ở thôn Phước Huệ, xã Xuân Quang cho biết: Lâu nay, gia đình tôi làm ruộng theo lối canh tác truyền thống, thường sạ dày và tốn nhiều tiền mua thuốc bảo vệ thực vật nhưng năng suất đạt thấp (khoảng 55 tạ/ha) vì gié lúa ít hạt, tỉ lệ hạt lép cao. Từ khi tham gia mô hình cánh đồng lúa mẫu, tôi được cán bộ khuyến nông hướng dẫn cách chăm sóc, bón phân, lượng giống gieo sạ cũng giảm còn 1/4 so với trước”. Còn xã viên Lê Văn Thanh thì cho biết, gia đình ông từ xưa tới nay vốn quen với kiểu canh tác “rắc hạt - chờ mưa - thu hoạch” phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Mấy năm trở lại đây được cán bộ HTX Phước Huệ tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể qua mô hình canh tác trên cánh đồng mẫu áp dụng kỹ thuật “1 phải 5 giảm”, “3 tăng 3 giảm”. Qua mô hình, tôi thấy vừa tốn ít giống, dễ chăm sóc, tiết kiệm được chi phí, cây trồng ít sâu bệnh mà năng suất lại cao. Vụ hè thu năm nay thực hiện theo hướng dẫn của HTX gia đình đã sử dụng lúa lai sạ hàng, sạ thưa hợp lý trên 3ha ruộng.

Hiện nay, HTX Phước Huệ phối hợp cùng Phòng NN-PTNT và Trạm khuyến nông huyện Đồng Xuân triển khai các mô hình sử dụng giống mới, tạo điều kiện cho xã viên tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật, như mô hình cánh đồng lúa mẫu 2ha ở khu vực đồng Bàu Máng, xã viên được cung cấp giống, phân, thuốc bảo vệ thực vật; tham gia dự án biến đổi khí hậu ở xứ đồng Soi Hà với 5ha, trong đó mô hình đậu phộng thâm canh 0,5ha, đậu xen sắn 3,5ha... Ngoài ra, HTX Phước Huệ còn hướng dẫn bà con xã viên canh tác các loại cây trồng khác như sắn, bắp, mía… phù hợp theo từng vùng đất để nâng cao năng suất và thu nhập..

Ông Lê Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Xuân Quang 2, cho biết: Do điều kiện địa hình miền núi, thường có sương muối, độ ẩm thấp khi tiết trời vào xuân, khiến cây lúa vào giai đoạn làm đòng dễ mắc bệnh đạo ôn, sâu năng. Bên cạnh đó, do địa hình cao - thấp không đều nên nhiều diện tích bị thiếu nước vào mùa khô. Để đảm bảo năng suất cây trồng, việc đầu tiên là phải thay đổi tập quán canh tác cho nông dân từ sạ lan dày sang sạ hàng, giúp cây lúa đủ ánh sáng, dinh dưỡng để phát triển tốt và hạn chế sâu bệnh. Nhiều năm qua, HTX Phước Huệ đã vận động xã viên thay đổi tập quán canh tác không chỉ trên cây lúa mà trên cả những cây hoa màu khác; giúp hạn chế dịch bệnh, tăng năng suất cây trồng.