Anh Nguyễn Duy Triệu, Trưởng Trại giống Thủy sản cấp 1, Trung tâm Thủy sản tỉnh Lào Cai giới thiệu với chúng tôi những thành công bước đầu từ kết quả khảo nghiệm nuôi các giống cá đặc sản. Năm 2011, Trại giống đã đưa vào nuôi thử nghiệm cá lăng chấm, cá bỗng, cá nheo, cá chép lai… Sau 1 năm, các giống thủy đặc sản sinh trưởng, phát triển tốt, trọng lượng đạt bình quân từ 1 - 1,5 kg/con, khả năng kháng bệnh của cá khá cao. Từ kết quả khảo nghiệm cho thấy, địa bàn tỉnh thích hợp để phát triển các loài thủy đặc sản, nếu nông dân bỏ vốn đầu tư, chắc chắn sẽ đem lại lợi nhuận lớn.

Qua khảo nghiệm các loài cá mới cho thấy Lào Cai có tiềm năng phát triển thủy đặc sản.

Nuôi thủy sản đã và đang là hướng phát triển kinh tế bền vững và đem lại giá trị kinh tế cao đối với nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh. Diện tích nuôi thủy sản toàn tỉnh tăng theo từng năm, năm 2013 ước đạt 1.766 ha, với sản lượng hơn 4.700 tấn. Nhằm nâng cao giá trị kinh tế từ nuôi thủy sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xây dựng Dự án “Phát triển thủy đặc sản hàng hóa giai đoạn 2011 - 2014”, sau khảo nghiệm sẽ mở rộng mô hình tới các hộ nông dân. Xã Phú Nhuận (Bảo Thắng) được chọn 0,3 ha nuôi thí điểm cá lăng chấm. Là địa phương có diện tích nuôi thủy sản lớn, với 100 ha mặt nước, vì vậy, việc áp dụng giống thủy sản mới được coi là hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp hiệu quả. Ông Trần Quang Chương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã khẳng định: Mặc dù đang trong quá trình nuôi khảo nghiệm, song cá lăng chấm tỏ ra thích hợp với nguồn nước và ao nuôi, tuy nhiên, đầu tư nuôi loài cá này đòi hỏi kinh phí lớn.

Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi để các loài thủy đặc sản và cá nước lạnh phát triển. Trên thực tế, nuôi thủy sản tại tỉnh chủ yếu theo hình thức quảng canh, quy mô nhỏ lẻ và chưa trở thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Các đối tượng cá nuôi chủ yếu là loài truyền thống, chưa khai thác triệt để tiềm năng về nguồn nước cũng như các loài cá đặc sản bản địa, hay giống nhập nội có giá trị kinh tế cao. Mục tiêu phát triển thủy đặc sản hàng hóa trong giai đoạn này là theo hướng bền vững, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển nguồn lợi, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Theo đó, tích cực đưa loài thủy sản mới vào cơ cấu giống của địa phương, nâng sản lượng nuôi thủy sản hàng hóa giai đoạn 2012 - 2014 đạt trên 340 tấn, lợi nhuận đạt 100 - 120 triệu đồng/ha, giá trị kinh tế cao gấp 1,5 lần so với phương pháp nuôi truyền thống. Dự án nuôi thủy đặc sản hàng hóa bước đầu được triển khai tại một số xã như: Quang Kim, Bản Qua (Bát Xát), Vĩnh Yên (Bảo Yên), Văn Sơn (Văn Bàn)… Theo đó, ngành nông nghiệp tổ chức tập huấn kỹ thuật và cử nông dân tham quan các mô hình hiệu quả tại các tỉnh khác. Tham gia dự án, các hộ nông dân được cung ứng, phục vụ các dịch vụ về thú y thủy sản và cung ứng thức ăn, đồng thời được hỗ trợ 60% kinh phí về con giống và hỗ trợ hoàn toàn về chi phí thuốc phòng, trừ, trị bệnh cho cá. Con giống chủ yếu được sản xuất tại các trại ương nuôi trên địa bàn tỉnh, đảm bảo chất lượng tiêu chuẩn phục vụ sinh sản nhân tạo và nuôi thương phẩm.

Đối với những vùng nuôi tập trung sẽ thực hiện liên kết thông qua các chợ đầu mối và ký kết với người nuôi thủy sản, qua đó, giảm chi phí vận chuyển, nâng giá trị kinh tế cho sản phẩm thủy sản. Những vùng nuôi quy mô nhỏ sẽ cung cấp cho các chợ nông thôn, hoặc chợ trung tâm trên địa bàn các huyện, thành phố. Bên cạnh đó, chế biến thủy sản cũng được quan tâm nhằm đảm bảo chất lượng đối với lượng cá chưa tiêu thụ được.

Phát triển thủy đặc sản hàng hóa được đánh giá là hướng đi mới, hứa hẹn đem lại hiệu quả kinh tế cho các vùng có nhiều tiềm năng. Nếu nông dân tích cực đầu tư, tham khảo kỹ thuật nuôi và tìm hiểu thị trường tiêu thụ thì đây sẽ là một trong những hướng làm giàu bền vững.